Jak inwestować w złoto i srebro

57,00 zł

Przedmowa

Książka, którą trzymasz w ręku, zawiera dużo historii. Zwłaszcza historii pieniądza lub – na co Mike zwróciłby nam uwagę – historii pieniądza i środka płatniczego, bo są to dwie zupełnie różne rzeczy. W trakcie lektury dowiesz się, jak wzajemne relacje pomiędzy pieniądzem i środkiem płatniczym od dawien dawna kierowały losami imperiów. A dziś mają one wpływ nawet na wielkie imperium amerykańskie. Zobaczysz też, w jaki sposób oddziałuje to na Ciebie i Twój dobrobyt, dowiesz się także, jak obrócić to na swoją korzyść.

Ale Mike jest nie tylko historykiem. Jest ekspertem. Jego specjalnością jest złoto i srebro. Mike skupia się na historii z jednego bardzo ważnego powodu – chce, żebyś dzięki temu stał się zamożny. Mike dostrzega to samo, co ja zauważyłem już jakiś czas temu: kapitalizm w Ameryce jest chory, jego funkcjonowanie sztucznie się podtrzymuje, a tak naprawdę to jest już jedną nogą w grobie. Problem stanowi toksyczny dolar, który zabija naszą gospodarkę.

Gdy piszę te słowa, cena złota zbliża się do poziomu 1000 dolarów za uncję. I chociaż jestem zachwycony, gdy widzę, jak złoto, które zaledwie kilka lat temu kupiłem po 300 dolarów za uncję, jest teraz warte trzy razy tyle, to ogarnia mnie też smutek.

Pewnie sobie myślisz, że oszalałem, skoro mówię coś takiego. Jak uzyskanie tak dużego zwrotu z zainwestowanych przeze mnie pieniędzy może mnie smucić? Ponieważ rozumiem, że gdy ceny złota i srebra rosną tak, jak to się dzieje obecnie, oznacza to, że kapitalizm ma kłopoty. A w takiej sytuacji ciężko pracujący ludzie tracą każdego dnia. Tracą oszczędności całego życia. Banki licytują ich domy, a oni sami patrzą, jak wartość ich kont emerytalnych, pełnych akcji i funduszy inwestycyjnych, spada do zera.

A tymczasem rząd ratuje z opresji wielkie korporacje. Poza tym rosnące ceny złota i srebra zapowiadają wzrost inflacji – zjawiskiem tym Mike zajmuje się w tej książce bardzo dokładnie i fachowo. Dla ludzi takich jak Ty czy ja oznacza to, że litr mleka będzie coraz droższy; że ceny paliwa będą nadal coraz wyższe. Znaczy to również, że podstawowe artykuły, których potrzebujemy do życia, będą drożeć, podczas gdy siła nabywcza naszych pieniędzy będzie coraz mniejsza.

Oznacza to, że z każdym dniem będziemy biedniejsi. Z tych powodów modlę się, żeby cena złota nie doszła do poziomu 5 tysięcy dolarów za uncję. Mam raczej nadzieję, że dolar przestanie być sztucznie utrzymywany przy życiu i w ten czy inny sposób znowu stanie na nogi. Marzę też, że nadejdzie taki dzień, gdy przedstawiciele naszego rządu znów będą częścią systemu rządów narodu, dla narodu i przez naród, a nie – jak zwięźle określa to Mike – „rządów bankierów, dla bankierów i przez bankierów”. Ale po przeczytaniu tej książki będziesz wiedział tak samo jak ja, że tak się prawdopodobnie nie stanie.

I to właśnie dlatego to, co robi Mike, jest takie ważne. Swoją misją uczynił on edukację jak największej liczby ludzi w zakresie – jak on sam to określa – „największego nadchodzącego transferu majątku w historii”. Z tej książki dowiesz się nie tylko tego, jak inwestować w złoto i srebro, ale także tego, dlaczego powinieneś to zrobić, i to już teraz.

W mojej książce Zwiększ swój finansowy IQ napisałem o tym, jak ważne jest zrozumienie dzisiejszej gospodarki. To nie pieniądze sprawiają, że jesteś zamożny, decydują o tym raczej dobre informacje i rozwinięta inteligencja finansowa. Jest tak wielu mądrych ludzi, ale tylko niektórzy z nich mają dużą inteligencję finansową.

Natomiast Mike’a wyróżnia niesamowicie wysoka inteligencja finansowa. Możesz wyjść na tym bardzo dobrze, jeżeli posłuchasz jego słów i weźmiesz sobie do serca jego ostrzeżenia. Ostrzeżenia dotyczące nadchodzącej gospodarczej burzy niespotykanych rozmiarów oraz transferu majątku, jaki się w jej wyniku dokona na rzecz ludzi, którzy zadbali o to, żeby oprzeć swój dobrobyt na złocie i srebrze.

Jak wyjaśnia Mike, największy transfer majątku nadchodzi wielkimi krokami, a złoto i srebro odegrają w nim zasadniczą rolę. To, czy przygotujesz się fi nansowo na te olbrzymie wstrząsy w naszym systemie finansowym, ustawiając się na pozycji pozwalającej zwiększyć Twój majątek w stopniu wykraczającym poza Twoje najśmielsze oczekiwania, zależy całkowicie od Ciebie.

Masz zaszczyt trzymać w swoich rękach niezawodny kompas, który pozwoli Ci wyjść cało z nadchodzącej burzy gospodarczej. Przeczytaj tę książkę uważnie i weź sobie do serca zawarte w niej informacje. Gwarantuję Ci, że będziesz zadowolony, że tak postąpiłeś.

W moim przekonaniu największa okazja inwestycyjna w historii puka właśnie do Twoich drzwi. Możesz je otworzyć lub nie… wybór należy do Ciebie.

W przeszłości jako środków płatniczych używano wielu rzeczy: żywego inwentarza, ziarna zbóż, przypraw, muszelek, paciorków, a w dzisiejszych czasach funkcję tę pełni papier. Ale tylko dwie rzeczy stanowiły prawdziwy pieniądz: złoto i srebro.

Gdy papierowych pieniędzy jest zbyt dużo, wskutek czego tracą one swoją wartość, ludzie zawsze powracają do metali szlachetnych. Wiąże się to zwykle z ogromnym transferem majątku i tylko od Ciebie zależy, czy na tym skorzystasz, czy stracisz.

Michael Maloney

Michael Maloney od 2005 roku jest doradcą Roberta Kiyosaki w dziedzinie inwestowania w metale szlachetne, a ludziom na całym świecie przedstawia korzyści płynące z inwestowania w metale szlachetne.Jako ekonomista Mike jest uważany za eksperta w dziedzinie cykli gospodarczych i wykorzystywania okazji, jakie cykle te tworzą. Znam Mike’a Maloneya już od jakiegoś czasu. Nieustannie słyszę, jak ludzie mówią o Mike’u: „Ten facet jest naprawdę mądry”. Mówią tak dlatego, że Mike zna dużo faktów – i to naprawdę dużo! Wielu ludzi zna fakty. Jednak niezwykła umiejętność ich łączenia wyróżnia Mike’a spośród innych.

Mike nie jest jedynie inteligentnym człowiekiem. Jest wizjonerem, który potrafi przyjąć dużo informacji i zauważyć użyteczne schematy i ważne zależności pomiędzy nimi. Z jego książki dowiesz się nie tylko tego, jak inwestować w złoto i srebro, ale także tego, dlaczego powinieneś to zrobić, i to już teraz.

Robert Kiyosaki

Przez ostatnie 2400 lat regularnie powtarzał się pewien schemat: rządy dewaluowały pieniądz i osłabiały jego podaż do momentu, w którym wspólna świadomość ludu oraz zbiorowy rozsądek narodu zaczynały wyczuwać, że coś jest nie tak. Prawdopodobnie sam masz takie odczucie właśnie teraz.

W miarę postępowania tej dewaluacji ludzie mają coraz większą świadomość zmniejszania się ich własnej zdolności nabywczej. Wtedy dzieje się coś niebywałego. Dzięki systemowi wolnego rynku wola społeczeństwa sprawia, że złoto i srebro automatycznie się przewartościowują. W tym procesie złoto i srebro dostosowują swoją wartość do wszystkich środków płatniczych stworzonych od czasu ostatniego przewartościowania.

Proces ten jest automatyczny i naturalny; złoto i srebro zawsze tak się zachowywały i zawsze tak będzie. Ludzie mają wrodzone poczucie wyjątkowości złota i srebra. Gdy papierowych pieniędzy jest zbyt dużo, wskutek czego tracą one swoją wartość, ludzie zawsze powracają do metali szlachetnych. Gdy zjawisko to zaczyna występować na masową skalę, wartość (siła nabywcza) złota i srebra gwałtownie rośnie.

Wydarzeniom tym zawsze towarzyszy ogromny transfer majątku i to do Ciebie należy decyzja, czy na tym skorzystasz, czy stracisz. Jeśli postanowisz na tym skorzystać, musisz najpierw zdobyć odpowiednią wiedzę, a potem zacząć działać.

W tej książce chodzi zarówno o edukację, jak i o podejmowanie działania. Znajdziesz tu rys historyczny oraz praktyczne porady dotyczące tego, jak skorzystać na – moim zdaniem – największym jak dotąd boomie na metale szlachetne.

Początkowo możesz być zaskoczony tym, jak wiele uwagi poświęciłem tu historii, ale zapewniam Cię, jest ku temu konkretny powód. Bo tylko dzięki zrozumieniu naszej przeszłości możemy naprawdę poznać teraźniejszość. A dziś stoimy przed bardzo rzadką okazją do szybkiego zwiększenia naszego majątku – jeżeli będziemy mieli odpowiednią wiedzę.

Jak wyjaśnia Michael, największy transfer majątku nadchodzi wielkimi krokami, a złoto i srebro odegrają w nim zasadniczą rolę. To, czy przygotujesz się finansowo na te olbrzymie wstrząsy w naszym systemie finansowym, ustawiając się na pozycji pozwalającej zwiększyć Twój majątek w stopniu wykraczającym poza Twoje najśmielsze oczekiwania, zależy całkowicie od Ciebie.

Wstęp

Jedną z rzeczy, których Robert Kiyosaki zawsze uczy podczas swoich wystąpień na żywo, jest różnica pomiędzy „treścią” a „kontekstem”. Treść to fakty, dane, strzępy informacji. Natomiast kontekst to sposób, w jaki ktoś postrzega różne rzeczy; jego punkt widzenia; odczucie, jakie ktoś ma w związku z daną kwestią, albo po prostu stosunek do świata.

To jest szersza perspektywa, a może lepiej byłoby to określić jako umiejętność ogarnięcia tej szerszej perspektywy przez Twój umysł. Zmiana lub poszerzenie czyjegoś kontekstu wywołuje znacznie większy efekt (i jest to o wiele trudniejsze do osiągnięcia) niż zwykłe przedstawienie tej osobie garści faktów.

Ta książka zmieni i poszerzy Twój kontekst – jeżeli na to pozwolisz. Zastanowimy się tu nad kilkoma wzbogacającymi kontekst historiami, opowiadającymi o tym, jak od dawien dawna złoto i srebro ulegało przewartościowywaniu, gdy rządy nadużywały swoich środków płatniczych, tak jak to robią dziś Stany Zjednoczone. Porozmawiamy sobie o bańkach, maniach i panikach, ponieważ każdy inwestor powinien choć trochę rozumieć mentalność i działanie mas. Bo przecież to chciwość i strach napędzają rynki.

Po tym, jak przeanalizujemy przykłady, jakie daje nam historia, przedstawię naszą dzisiejszą sytuację ekonomiczną, bo według mnie stoimy na krawędzi katastrofy gospodarczej – dlatego zjawisko to nazwiemy gospodarczą burzą niespotykanych rozmiarów. W Stanach Zjednoczonych lekkomyślność, z jaką wydajemy pieniądze, w połączeniu z kiepskim planowaniem naszego rządu spowodowała, że nasza gospodarka nabrała prędkości, której nie jesteśmy w stanie utrzymać.

Jak się wkrótce przekonasz, amerykański środek płatniczy (dolar) jest na drodze do upadku, a to może tylko prowadzić do wzrostu wartości złota i srebra. Wspólnie przyjrzymy się obecnemu stanowi amerykańskiej i światowej gospodarki oraz podstawom podaży i popytu na złoto i srebro w porównaniu do dolara.

Dowiesz się też o istnieniu dwóch spośród wielu naturalnych cykli gospodarczych, które powtarzają się niezmiennie od wieków. Jednym z nich jest cykl na rynku giełdowym, zgodnie z którym akcje i nieruchomości osiągają lepsze wyniki niż złoto, srebro i rynki towarowe. Potem cykl się odwraca i staje się cyklem na rynku towarowym, co sprawia, że złoto, srebro i towary osiągają lepsze wyniki niż akcje i nieruchomości. Drugi cykl jest mniej znany, mniej regularny i rzadziej się zdarza: jest to cykl na rynku walutowym – społeczeństwa zaczynają od dobrej jakości pieniędzy, po czym przechodzą do dużej ilości środka płatniczego, i tak w kółko.

Cykle te, raz przychodząc, raz odchodząc, z biegiem czasu zaczynają przypominać poruszające się wahadło i dla wprawnego inwestora stanowią swego rodzaju ekonomiczny barometr.

Największy majątek można zdobyć w bardzo krótkim czasie, gdy złoto i srebro ulegają przewartościowaniu. Moim zdaniem proces ten rozpoczął się już jakiś czas temu i jestem przekonany, że przewartościowanie to będzie miało zatrważający wpływ na gospodarkę, ponieważ idealna zbieżność w czasie cykli gospodarczych wkrótce wywoła gospodarczą burzę niespotykanych rozmiarów.

Te cykle, które od wieków występują na rynku, są tak naturalne jak fale na oceanie. I chociaż działanie wbrew nim może być niebezpieczne dla Twojej kondycji finansowej, to inwestowanie z ich uwzględnieniem może Ci przynieść wielki majątek.

Książka ta jest podzielona na cztery części.

Część pierwsza: Wczoraj

W części pierwszej odwołuję się do kilku lekcji, jakie płyną z historii – dotyczą one cykli gospodarczych, papierowego środka płatniczego oraz ich wpływu na złoto i srebro. Podam Ci przykłady tego, jak złoto i srebro zawsze pokonywało fiducjarne środki płatnicze (to wymyślny termin określający pieniądze, które nie mają oparcia w czymś materialnym, takim jak złoto lub srebro).

Pokażę Ci też, jak manie i paniki mogą w mgnieniu oka zmienić warunki gospodarcze. Ważne jest, żeby zrozumieć zależności występujące między tymi zjawiskami, ponieważ obydwa odegrają pewną rolę w – moim zdaniem – największym transferze majątku w historii.

Część druga: Dziś

W części drugiej omówimy dzisiejszą finansową krótkowzroczność rządu Stanów Zjednoczonych, niebezpieczną grę prowadzoną przez Stany Zjednoczone i Chiny, w której kartami są nadwyżki i deficyty handlowe; zastanowimy się też nad potencjalnie katastrofalnymi skutkami gospodarczymi tej gry.

Wyjaśnię tu również, jak zwiększanie podaży środka płatniczego nie tylko szkodzi Ci finansowo, ale także zapoczątkowuje upadek dolara amerykańskiego i potęgi gospodarczej Stanów Zjednoczonych, którą dziś znamy. Zakończę tę część podstawowymi informacjami na temat złota i srebra.

Część trzecia: Jutro

Gdy dowiemy się już, czego nas uczy historia, i zrozumiemy sytuację gospodarczą, z którą dziś mamy do czynienia, zastanowimy się, jak te informacje mogą wpłynąć na nasze jutro, naszą przyszłość i przyszłość naszej rodziny. Pokażę Ci, jak nie tylko uchronić się przed nadchodzącą gospodarczą burzą niespotykanych rozmiarów, ale także jak odnieść dzięki niej sukces, wykorzystując wiedzę, którą oferuje nam historia i której dostarcza nam teraźniejszość.

Jak się już prawdopodobnie domyślasz, będzie to miało jakiś związek z mądrym inwestowaniem w złoto i srebro. To chyba właśnie dlatego w ogóle kupiłeś tę książkę!

Część czwarta: Jak inwestować w metale szlachetne

Jak się wkrótce przekonasz – i mam nadzieję, że w to uwierzysz – najlepszymi możliwymi inwestycjami w dzisiejszej sytuacji gospodarczej są złoto i srebro. W ostatniej części tej książki udzielę Ci kilku dobrych i sprawdzonych porad dotyczących szczegółów inwestowania w metale szlachetne.

Dla wielu ludzi inwestowanie w metale szlachetne jest obcym terytorium, znanym jedynie z tego, że działają na nim dziwacy i ludzie głoszący teorie spiskowe – i w pewnym sensie to prawda. Ale nie pozwól, żeby tych kilka kropli dziegciu zniszczyło całą beczkę miodu. Jak się niedługo przekonasz, historia stoi po stronie owych „dziwaków”, którzy kochają złoto i srebro.

Część czwarta rzuci światło na inwestowanie w złoto i srebro. Inwestowanie w te kruszce jest nie tylko stosunkowo proste, ale też bardzo bezpieczne.

Ale przede wszystkim, o czym wspominałem już wcześniej, w tej książce chodzi o to, aby zmienić Twój kontekst. Inwestowanie w metale szlachetne wydaje się takie obce i dziwne głównie dlatego, że istnieją bardzo wpływowe i bogate firmy, a także potężni ludzie, w których interesie leży utrzymanie status quo. Chcą, żebyś grał według ich reguł. Chcę przez to powiedzieć, że dbają o to, żebyś trzymał swoje pieniądze w ich kieszeni, ponieważ oni czerpią z tego korzyści finansowe.

Metale szlachetne zasadniczo eliminują pośredników. Są jedynymi aktywami finansowymi, które nie muszą znajdować się „wewnątrz” systemu finansowego. Żaden doradca finansowy nie dostaje premii za to, że Cię namówił do ich zakupu, tak jak ma to miejsce, gdy kupujesz akcje i fundusze inwestycyjne. Jestem dumny, że należę do społeczności Rich Dad, dlatego że dokłada ona starań, aby ujawnić grę, jaką branża finansowa prowadzi za pomocą Twoich pieniędzy.

Ludzie zgromadzeni w tej społeczności na każdym kroku podkreślają znaczenie zwiększania Twojej inteligencji finansowej, również poprzez czytanie książek takich jak ta oraz innych pozycji z serii „Bogaty ojciec”. Gdy masz już wiedzę, możesz dostrzec, jak system Cię wykorzystuje, i dzięki temu możesz przejąć kontrolę nad swoją finansową przyszłością.

Możesz dalej uczestniczyć w ich grze, jeżeli nie chcesz zwiększać swojej inteligencji finansowej lub nie chcesz inwestować mądrze. Ale gdy cały ten system zawali się z hukiem, nie mów, że Cię nie ostrzegałem.

Jeśli dobrze wykonałem moje zadanie, to po przeczytaniu tej książki już nigdy nie będziesz mógł spojrzeć na nasze instytucje finansowe tak samo, jak patrzyłeś dotąd. Twój kontekst ulegnie zmianie i Twoim oczom ukaże się nowy horyzont – tak świetlany jak słońce o poranku.

Spotkamy się po drugiej stronie.

Odwieczna wojna

W tle każdej cywilizacji zawsze toczyła się wojna epickich rozmiarów. Większość ludzi w ogóle nie ma świadomości jej istnienia. Mimo to wszyscy odczuwają w swoim codziennym życiu efekty tej wojny.

Gdy podczas kolejnego tankowania stwierdzasz, że litr paliwa jest znacznie droższy niż ostatnim razem lub gdy Twój rachunek za ogrzewanie nieoczekiwanie wzrasta, to właśnie wtedy odczuwasz efekty tej ukrytej batalii.

Walka toczy się pomiędzy środkiem płatniczym a pieniądzem i jest to naprawdę wojna wieków.

Najczęściej rozgrywa się ona pomiędzy złotem i srebrem z jednej strony a środkami płatniczymi, które mają jakoby reprezentować wartość tych dwóch metali szlachetnych, z drugiej strony. Jak to zwykle bywa, ludzie myślą, że środek płatniczy zwycięży. Za każdym razem ludzi cechuje ta sama ślepa wiara, ale ostatecznie złoto i srebro zawsze ulegają przewartościowaniu i to one zawsze wygrywają.

Aby zrozumieć, jak złoto i srebro ulegają okresowemu przewartościowaniu, musisz najpierw poznać różnice pomiędzy pieniądzem i środkiem płatniczym.

W przeszłości jako środka płatniczego używano wielu rzeczy. Mógł to być żywy inwentarz, ziarno zbóż, przyprawy, muszle, paciorki czy papier – wszystko to służyło kiedyś jako środek płatniczy, ale tylko dwie rzeczy stanowiły pieniądze. Jak się zapewne domyślasz, było to złoto i srebro.

Środek płatniczy

Wiele osób myśli, że środek płatniczy to pieniądz. Na przykład gdy ktoś Ci daje kilka banknotów lub monet, zapewne uważasz, że są to pieniądze. Ale to nieprawda. Banknoty i monety to po prostu środek płatniczy; środek wymiany, którego możesz użyć, żeby nabyć coś, co ma jakąś wartość; coś co nazwiemy aktywami.

Jak wyjaśnia to Robert Kiyosaki w książce Zwiększ swój finansowy IQ, angielskie słowo oznaczające środek płatniczy – currency – pochodzi od słowa prąd – current. Prąd musi być nieustannie w ruchu, w przeciwnym razie przestanie istnieć (pomyśl o prądzie elektrycznym). Środek płatniczy sam w sobie nie ma wartości. Jest raczej rodzajem środka pośredniczącego, za pomocą którego możemy przenosić wartość z jednych aktywów w drugie.

Pieniądz

Pieniądz, w odróżnieniu od środka płatniczego, ma wartość sam w sobie. Pieniądz zawsze jest środkiem płatniczym, ponieważ można go użyć w celu nabycia innych rzeczy, które mają wartość; lecz jak do tego przed chwilą doszliśmy, środek płatniczy nie zawsze jest pieniądzem, ponieważ sam w sobie nie ma wartości. Jeżeli nie możesz tego pojąć, to wyobraź sobie 100-dolarowy banknot. Czy myślisz, że ten kawałek papieru jest wart 100 dolarów?

Odpowiedź oczywiście brzmi: nie. Ten kawałek papieru po prostu reprezentuje wartość, która znajduje się gdzie indziej – a przynajmniej było tak, zanim dolar stał się środkiem płatniczym. Później przeanalizujemy historię dolara oraz standardu złota, ale na razie dobrze by było, gdybyś wiedział przynajmniej to, że obecnie pokryciem dla dolara są tylko puste słowa lub – jak to się powszechnie przyjmuje – „pełna wiara i zaufanie do Stanów Zjednoczonych”. Mówiąc krótko, rząd amerykański ma możliwość – z której korzysta – tworzenia pieniędzy, „gdy ma taką potrzebę”, nie musi natomiast mieć dla nich pokrycia. Ty mógłbyś nazwać to fałszerstwem; rząd nazywa to polityką pieniężną. Pieniądz tego typu nazywamy prawnym środkiem płatniczym.

Prawny środek płatniczy

Środek płatniczy tego typu powstaje przez wydanie arbitralnego rozporządzenia, nakazu lub orzeczenia przez osobę, grupę lub instytucję mającą do tego wyłączne prawo. Środek płatniczy, którego wartość określa rządowe rozporządzenie, jest z definicji prawnym środkiem płatniczym. Wszystkie waluty używane obecnie to prawne środki płatnicze.

W dalszej części tej książki będę się posługiwał sformułowanymi powyżej właściwymi definicjami. Początkowo będzie Ci się to wydawało dziwne, ale pomoże to w podkreśleniu i w lepszym zrozumieniu różnic pomiędzy środkiem płatniczym a pieniądzem. Mam nadzieję, że po przeczytaniu tej książki stanie się dla Ciebie jasne, że to powszechny brak zrozumienia różnicy pomiędzy środkiem płatniczym a pieniądzem doprowadził do powstania największej, moim zdaniem, okazji do zgromadzenia majątku w historii.

Około 99 procent ludzi nie ma pojęcia o tym, czego Ty dowiesz się z tej książki na temat środków płatniczych i pieniędzy; a w dodatku ludzie ci nie chcą się tego dowiedzieć. Należą Ci się więc gratulacje, bo będziesz miał znaczną przewagę.

Inflacja

Gdy mówię o inflacji lub deflacji, mam na myśli zwiększanie lub zmniejszanie się podaży środka płatniczego. Objawem inflacji lub deflacji pieniężnej są rosnące lub spadające ceny, co czasami będę nazywał inflacją lub deflacją cenową. Mimo wszystko jedno jest pewne. Inflacja sprawia, że wszystko zyskuje na wartości – z wyjątkiem środka płatniczego.

Przygody z kreacją środka płatniczego

Pieniądze zwykle nie zaczynają swojego istnienia jako prawne środki płatnicze, a te rzadkie przypadki, gdy tak było, trwały bardzo krótko. Na ogół społeczeństwa wychodzą od wartościowego pieniądza towarowego, takiego jak złoto czy srebro. Stopniowo rząd podstępnie przekonuje naród do zaakceptowania prawnego środka płatniczego, emitując weksle, które są wymienialne na metale szlachetne.

Weksle te (środki płatnicze) są tak naprawdę jedynie „certyfikatami depozytowymi”, „pokwitowaniami” lub „kwitami” pozwalającymi uzyskać dostęp do prawdziwych pieniędzy, które znajdują się w skarbcu. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że wielu Amerykanów myśli, że dolar amerykański funkcjonuje dziś w ten sposób.

Gdy rządowi uda się wprowadzić papierowy środek płatniczy, zaraz potem zwiększa jego podaż poprzez zwiększanie deficytu budżetowego, drukowanie coraz większych ilości środka płatniczego w celu pokrycia tego deficytu oraz poprzez tworzenie kredytu opartego na systemie rezerwy częściowej (zajmiemy się tym w dalszej części książki).

Później, zwykle w wyniku wojny lub jakiejś innej sytuacji wyjątkowej w kraju, na przykład gdy rządy innych państw albo jego obywatele usiłują wymienić swoje papierowe środki płatnicze (efektem tego jest run na bank), rząd zawiesza prawo do ich wymiany, ponieważ nie posiada wystarczającej ilości złota i srebra, żeby pokryć wszystkie papierowe środki płatnicze, które wydrukował, i w ten sposób nagle otrzymujemy prawny środek płatniczy.

Zdradzę Ci teraz mały sekret: prawny środek płatniczy jest zaprojektowany tak, aby tracił wartość. Jego prawdziwym celem jest konfiskowanie Twojego majątku i przekazywanie go państwu. Za każdym razem, gdy rząd drukuje nowego dolara i go wydaje, wykorzystuje pełną siłę nabywczą tego dolara. Ale skąd ta siła pochodzi? Jest potajemnie zabierana dolarom w Twojej kieszeni. Każdy nowy dolar, który trafia do obiegu, zmniejsza wartość wszystkich pozostałych dolarów, jakie istnieją, ponieważ od tej chwili więcej dolarów przypada na tę samą ilość towarów i usług. To sprawia, że ceny rosną. W tym momencie podstępny, ukryty podatek, znany jako inflacja, okrada Cię z Twojego majątku jak złodziej nocą.

Od wieków trwa walka złota i srebra z prawnymi środkami płatniczymi i metale szlachetne zawsze zwyciężały. Złoto i srebro automatycznie się przewartościowują dzięki systemowi wolnego rynku i w efekcie bilansują swoją wartość w stosunku do prawnych środków płatniczych. Schemat ten powtarza się nieustannie od czasów pierwszego wielkiego krachu środka płatniczego w Atenach w 407 roku przed naszą erą. Gdy tylko inwestor wyczuwa początek takiego starcia, wie, że jest to niezwykła okazja (co potwierdza historia) do zgromadzenia wielkiego majątku w bardzo krótkim czasie.

Wydaje się, że początek jest zawsze taki sam. Wraz z rosnącą podażą środka płatniczego na rynku rośnie energia, później naturalny ludzki instynkt sprawia, że masy zaczynają przeczuwać zbliżający się krach, i nagle, z minuty na minutę i w stosunkowo krótkim czasie, złoto i srebro się przewartościowują, aby dostosować swoją wartość do środka płatniczego, który został w tym czasie stworzony; później wartość tych kruszców rośnie jeszcze trochę.

Jeżeli w porę to zauważysz i zaczniesz działać, zanim zrobią to masy, Twoja zdolność nabywcza gwałtownie wzrośnie, wraz ze wzrostem wartości złota i srebra w stosunku do środka płatniczego, którego jest w obiegu zbyt dużo. Jeżeli nie, możesz stracić wszystko.

Te walki wagi ciężkiej pomiędzy prawnym środkiem płatniczym a złotem i srebrem mogą się zakończyć na dwa sposoby:

1. decyzją techniczną, gdy prawny środek płatniczy staje się aktywami ponownie znajdującymi oparcie w złocie i srebrze;

2. nokautem, który oznacza śmierć prawnego środka płatniczego.

W każdym z tych przypadków złoto i srebro uznawane są za zwycięzców. Zawsze są broniącymi tytułu mistrzami świata wagi ciężkiej. Ale wcale nie musisz wierzyć mi na słowo. Spójrzmy, co historia ma nam na ten temat do powiedzenia.

Nie udawaj Greka

Winston Churchill powiedział kiedyś: „Im dalej patrzysz w przeszłość, tym więcej możesz powiedzieć o przyszłości”. Tak więc idąc za radą Churchilla, cofniemy się w przeszłość… i to daleko, bo do czasów starożytnej Grecji.

Złoto i srebro są dominującymi środkami płatniczymi od 4500 lat, ale pieniędzmi stały się w Lidii około 680 roku przed naszą erą, gdy wybito z nich monety o jednakowej wadze w celu ułatwienia i usprawnienia handlu. Ateny przeżyły prawdziwy rozkwit dopiero wtedy, gdy po raz pierwszy pojawiły się tam monety. Ateny były pierwszym na świecie państwem demokratycznym. Funkcjonował w nich pierwszy na świecie system wolnego rynku oraz sprawny system podatkowy. Dzięki temu możliwe było zrealizowanie takich niesamowitych inwestycji publicznych jak choćby Partenon.

Istotnie, przez wiele lat gwiazda Aten świeciła bardzo jasno. Może pamiętasz z historii, że państwo to jest uznawane za jedną z najświetniejszych cywilizacji wszech czasów. Wiesz także, że cywilizacja ta upadła dawno temu. Co się w takim razie stało? Dlaczego taka wspaniała i potężna cywilizacja jak Ateny upadła? Odpowiedź znajdziemy w tym samym schemacie, który przewija się w całej naszej historii: zbyt duża chciwość, prowadząca do zbyt wielu wojen.

Ateny kwitły dzięki nowemu systemowi monetarnemu. Potem zaangażowały się w wojnę, która okazała się znacznie dłuższa i o wiele bardziej kosztowna, niż na początku przypuszczano (czy nie brzmi to znajomo?). Po 22 latach wojny, gdy ich zasoby były na wykończeniu i większość pieniędzy została wydana, Ateńczycy wpadli na bardzo sprytny pomysł, którego realizacja umożliwiła im kontynuowanie finansowania działań wojennych.

Zaczęli dewaluować swoje pieniądze, co miało im pozwolić przetrwać. W przypływie geniuszu Ateńczycy doszli do tego, że jeżeli wezmą tysiąc monet z podatków i dodadzą do złota i srebra 50 procent miedzi, to będą mogli wyemitować 2 tysiące monet! Czyż nie brzmi to znajomo? Nazywa się to finansowaniem wydatków z deficytu bu-dżetowego i rząd amerykański stosuje ten zabieg każdego dnia.

Po raz pierwszy w historii wartość złota lub srebra określała cena. Zanim Ateńczycy wprowadzili swój sprytny pomysł w życie, wszystko, co można było kupić, wyceniano na podstawie wagi złota lub srebra. Teraz, po raz pierwszy w historii, zaczął funkcjonować oficjalny, rządowy środek płatniczy, który nie był złotem czy srebrem, ale mieszanką miedzi ze złotem lub srebrem. Można było za to kupić złoto i srebro, ale środek płatniczy w obrocie nie był już czystym złotem lub srebrem.

W ciągu kolejnych 2 lat ateńskie pieniądze prze-kształciły się w zwykły środek płatniczy i w rezultacie stały się praktycznie bezwartościowe. Ale oczywiście, gdy naród zdał sobie sprawę z tej dewaluacji, każdy, kto posiadał jeszcze stare monety z czystego złota lub srebra, zauważył, że ich siła nabywcza znacząco wzrosła.

Kilka lat później Ateńczycy przegrali wojnę, która zapoczątkowała cały ten proces. Ateny już nigdy nie odzyskały dawnej chwały i stały się jedynie prowincją kolejnego wielkiego mocarstwa – Rzymu.

W ten sposób w pierwszej lokalnej walce wagi ciężkiej pomiędzy środkiem płatniczym a pieniędzmi zwyciężyły „prawdziwe pieniądze”, gdy złoto i srebro otrzymały tytuł „ateńskiego mistrza wagi ciężkiej”.

Rzym płonie

Rzym odebrał w tamtym czasie imperium greckiemu rolę dominującego mocarstwa, a Rzymianie przez długie wieki swojego panowania mieli wystarczająco dużo czasu, żeby do perfekcji opanować sztukę dewaluacji środka płatniczego. Tak jak każde imperium w historii, Rzym niczego się nie nauczył na błędach dawnych imperiów i dlatego skazany był na ich powtórzenie.

Przez ponad 750 lat różni przywódcy dla sfinansowania działań wojennych nadmiernie zwiększali podaż środka płatniczego w Rzymie, zmniejszając wartość monet, co doprowadziło do zatrważającej inflacji cenowej. Albo bito po prostu mniejsze monety, albo gdy monety trafiały do budynku rządowego, niewielką część ich krawędzi odpiłowywano jako podatek. Te opiłki następnie przetapiano i tworzono w ten sposób kolejne monety. I oczywiście, tak jak robili to Grecy, Rzymianie także mieszali mniej wartościowe metale, takie jak miedź, ze złotem i srebrem. A na koniec wymyślili niezbyt subtelną sztukę rewaluacji, czyli bili takie same monety, ale o większym nominale.

Gdy Dioklecjan wstąpił na tron w 284 roku, rzymskie monety były niczym innym jak ocynowaną miedzią lub brązem, a inflacja szalała (podobnie jak naród rzymski).

W 301 roku Dioklecjan zamroził płace i wydał swój niechlubny edykt cenowy, który nakładał karę śmierci na każdego, kto sprzedawał towary po wyższych cenach niż te ustalone przez rząd. Jednakże ku zdziwieniu Dioklecjana, ceny nadal rosły. Kupcy nie mogli już sprzedawać swoich towarów z zyskiem, więc zamykali swoje interesy. Ludzie albo porzucali wykonywane zawody i szukali innych, w których płace nie były stałe, albo się poddawali i przyjmowali pomoc socjalną od państwa. A tak, to Rzymianie wymyślili opiekę społeczną. Populacja Rzymu liczyła wtedy około milion ludzi i w tym okresie rząd rozdawał darmową pszenicę około 200 tysiącom obywateli. Co oznaczało, że 20 procent ludności tego kraju było na zasiłku.

Ponieważ gospodarka była w tak opłakanym stanie, Dioklecjan zapewnił ludziom pracę poprzez zatrudnienie tysięcy nowych żołnierzy i poprzez finansowanie wielu projektów inwestycji publicznych (ang. guns and butter policy). Ruch ten w praktyce dwukrotnie zwiększył administrację rządową oraz liczebność wojska i najprawdopodobniej wielokrotnie zwiększył deficyt budżetowy.

Gdy koszt uposażenia wszystkich tych żołnierzy dodasz do sum wypłacanych zasiłków dla coraz większych mas biednych bezrobotnych ludzi, a do tego jeszcze rosnące koszty nowych projektów inwestycji publicznych, to będą to niebotyczne sumy. Deficyt budżetowy rósł z zawrotną prędkością. Gdy skończyły się fundusze, Dioklecjan po prostu wybijał ogromne ilości nowych monet z miedzi i brązu, po raz kolejny zmniejszając wartość złotych i srebrnych monet.

Wszystko to przyniosło w efekcie pierwszą na świecie udokumentowaną hiperinflację. Z edyktu cen Dioklecjana (którego dobrze zachowana kopia została odnaleziona w 1970 roku) wynika, że w 301 roku funt złota był wart 50 tysięcy denarów, a niecałe 50 lat później wart był 2,12 miliarda denarów. Oznacza to, że cena złota wzrosła 42 400 razy w ciągu około 50 lat. W wyniku tego cały handel oparty na środku płatniczym praktycznie stanął w miejscu, a gospodarka powróciła do handlu wymiennego.

Spójrzmy na to w szerszym kontekście. Około 50 lat temu cena złota w Stanach Zjednoczonych wynosiła 35 dolarów za uncję. Gdyby wzrosła 42 400 razy, to jego dzisiejsza cena zbliżałaby się do poziomu 1,5 miliona dolarów za uncję. Jeżeli chodzi o siłę nabywczą, oznacza to, że jeśli 50 lat temu przeciętny nowy samochód można było kupić za około 2 tysiące dolarów, to dzisiaj taki przeciętny samochód kosztowałby 85 milionów dolarów.

To zasygnalizowało drugie w historii wielkie zwycięstwo złota i srebra nad prawnym środkiem płatniczym. I proszę, złoto i srebro prowadzą już 2 do 0.

Ostatecznie to zdewaluowanie środka płatniczego i ciągłe zwiększanie deficytu budżetowego na finansowanie wojska, inwestycji publicznych, programów socjalnych i wojny doprowadziły do upadku Cesarstwa Rzymskiego. Tak jak w przypadku każdego imperium w przeszłości jego przywódcom wydawało się, że ich imperium nie podlega prawom ekonomii.

Jak się wkrótce przekonasz, dewaluowanie środka płatniczego dla sfinansowania inwestycji publicznych, programów socjalnych i wojny jest schematem, który powtarza się od zarania dziejów do czasów współczesnych. I zawsze się to źle kończy.